Eind juli 2020 brak elektrische mobiliteit in Nederland een magische grens: er waren meer dan 300.000 elektrische voertuigen ingeschreven in ons land. In dezelfde maand brak de hybride auto door de 100.000, waarmee we duidelijk kunnen zien dat elektrisch rijden steeds populairder wordt in Nederland. Dat zijn niet alleen elektrische auto’s (meer dan 125.000), maar ook meer dan 50.000 elektrische bromfietsen en elektrische bedrijfsvoertuigen die dagelijks ingezet worden.
Hoe ziet de verkoop van de elektrische auto er nou eigenlijk uit in 2020? Is de sprint van 2019 voortgezet in het jaar dat de geschiedenisboeken ingaat als het jaar van de coronamaatregelen?

De voorspelling luidde: de opmars zal afgezwakt worden

De opmerkelijk hoge verkoopcijfers van elektrische auto’s in 2019 namen vooral plaats aan het einde van het jaar. Volgens de experts had dit te maken met de bijtelling. Zakelijke rijders die de elektrische auto in 2019 op naam konden zetten, betaalden de bijtelling die in 2019 berekend werd en niet de hogere bijtelling voor 2020. Daarmee waren de voorspellingen direct in het nadeel van de elektrische auto: die zou de opmars niet doorzetten, omdat de cijfers van eind 2019 vertekend waren en daarmee zou de kous af zijn.

Andere experts voorspelden juist een flinke doorstoot van de elektrische auto. Zij baseerden zich daarbij niet op de verkoop van nieuwe modellen, maar de aanwas op de tweedehandsmarkt van elektrische auto’s. Met de aflopende leaseovereenkomsten zou het aanbod daar aanzienlijk toe gaan nemen, waardoor veel meer mensen het budget zouden hebben voor een volledig elektrische auto.

Een van de voorspellingen is uitgekomen, de andere voorspelling heeft weinig kans gehad in de huidige markt.

Enorme stijging op de tweedehandsmarkt voor de elektrische auto

Wanneer we kijken naar de verkoopcijfers van elektrische auto’s in 2020, dan kunnen we niet om de tweedehandsmarkt heen. Daar zijn namelijk grote klappers gemaakt. Met het aflopen van veel leasecontracten is een groot aantal modellen op de markt gekomen. De meeste auto’s zijn volledig dealeronderhouden, waardoor het risico op onvoorziene problemen na de aankoop voor de consument relatief klein is. Zeker nu keer op keer blijkt dat de accudegradatie veel minder snel inslaat dan gedacht werd.

In de eerste helft van 2020 zijn meer dan 7000 tweedehands elektrische auto’s verkocht. In 2019 waren dit er slechts 3750. En in 2018 haalde de teller de 1400 niet eens. Er zijn veel redenen voor deze ontwikkeling. Zo zagen we in 2020 vooral kleinere modellen op de tweedehandsmarkt komen (dat is waar de consument naar zoekt), zoals de Zoë van Renault en de Nissan Leaf. Aan de andere kant staat de subsidieregeling.

Sinds 1 juli kun je als consument aanspraak maken op een subsidie van € 2000 wanneer je een tweedehands elektrische auto koopt. De subsidie wordt alleen toegekend voor auto’s die geen enkele verbrandingsmotor hebben, een bereik groter dan 120 kilometer hebben en een catalogusprijs hebben tussen de € 12.000 en € 45.000. Er is nog iets meer dan 2 miljoen euro beschikbaar voor de Nederlanders die een tweedehands EV willen kopen die aan bovenstaande eisen voldoet.

Is het alleen de EV die scoort op de tweedehandsmarkt?

Wanneer we kijken naar elektrisch rijden op de tweedehandsmarkt, dan moeten we natuurlijk ook naar de – iets minder sexy – hybride kijken. Ook deze staat flink in de groene cijfers. Er werd 50% meer verkocht dan vorig jaar; in totaal werden meer dan 10.000 tweedehands plug-in hybriden verkocht. Hier geldt dat vooral het bredere aanbod op de markt gezorgd heeft voor meer interesse. Subsidies zijn er namelijk niet voor deze modellen, omdat een hybride auto per definitie een verbrandingsmotor heeft.

Nieuwe elektrische auto’s: geen verrassingen verrassend genoeg

De verkoop van nieuwe elektrische auto’s heeft tot nu toe nog geen verrassingen laten zien. Sterker nog, de verkopen gaan gelijk op met de cijfers van 2019. Er zijn 13.000 modellen verkocht in de eerste helft van 2020, net als vorig jaar. De coronacrisis lijkt dus weinig impact te hebben gehad op de verkoop van elektrische auto’s.

De grote klappers op dit terrein moeten nog komen. De verwachting is namelijk dat de verkoop van nieuwe modellen gelijk op blijft gaan met 2019, waarin de meeste verkopen in het laatste kwartaal te zien waren. Omdat de bijtelling van 8 procent (bij privégebruik van de elektrische auto) naar 12 procent gaat in 2021, is de kans groot dat de kopers weer in het laatste kwartaal de knoop doorhakken om zo optimaal te profiteren van fiscale voordelen.

Elektrisch rijden auto

Dus een gegarandeerde klapper voor de nieuwe EV in 2020?

Dat spreekt niet meteen voor zich. De vraag is daarnaast in hoeverre de fiscale voordelen de consument over de streep gaan trekken. Er zijn in deze situatie twee factoren die een grote rol gaan spelen.

Enerzijds is het de vraag hoe groot de bereidheid is om minstens €30.000 neer te leggen voor een nieuwe elektrische auto. De onzekere periode en verlies van inkomsten in het coronajaar 2020 wegen zwaar voor het gemiddelde huishouden. Ook biedt de tweedehandsmarkt tal van mogelijkheden, die het lastig gaan maken voor de nieuwe elektrische auto’s.

De tweede factor is aan de kant van het aanbod te vinden. Veel autofabrikanten hebben lange tijd stilgestaan of medewerkers vanuit huis moeten laten werken. Dit is niet goed geweest voor de beschikbaarheid van nieuwe modellen en de ontwikkeling van de instapmodellen die aangekondigd werden. Voldoet het aanbod niet aan de vraag of komen de goedkopere uitvoeringen er niet in 2020? Dan is de kans groot dat 2019 het topjaar blijft en dat 2020 juist een dal laat zien in plaats van een piek(je).

Dit geldt echter uitsluitend voor de verkoop van nieuwe elektrische auto’s. De verkoop van elektrische voertuigen zit wel degelijk in de lift, maar 2020 lijkt het jaar te worden van de tweedehandsmodellen die duidelijk een enorme stijging laten zien. Ook neemt de verkoop van overige elektrische voertuigen sterk toe.

Of de verkoop van de nieuwe elektrische auto bij gaat trekken en ons gaat verrassen aan het einde van het jaar? De kans is groot, maar dit weten we pas zeker over vier maanden.